Website học kế toán online CHẤT LƯỢNG - GIÁ RẺ - UY TÍN hàng đầu

Cách xử lý khi bảng cân đối số phát sinh không cân

Đăng vào ngày 20 Tháng Ba, 2017

Bảng cân đối số phát sinh là bảng kê đối chiếu toàn bộ số dư đầu kì, số phát sinh trong kì và số dư cuối kì của tất cả các tài khoản kế toán tổng hợp sử dụng trong kì.
 
Bảng cân đối số phát sinh được xây dựng với mục đích kiểm tra, đối chiếu các số liệu đã được ghi chép trên các tài khoản kế toán tổng hợp, đảm bảo tính chính xác của số liệu trước khi lập Báo cáo tài chính. Tuy nhiên, khi sử dụng bảng này để kiểm tra, đối chiếu số liệu cũng có những hạn chế nhất định như khi kế toán ghi sai quan hệ đối ứng tài khoản, sai số tiền cả hai bên Nợ – Có tài khoản như nhau thì số hiệu dòng tổng cộng của bảng vẫn đảm bảo mối quan hệ cân bằng và kế toán sẽ không phát hiện được sai sót.
 
Ngoài những lỗi sai đặc biệt khiến Bảng cân đối số phát sinh vẫn cân như trên, khi lập bảng cân đối số phát sinh, kế toán còn có thể mắc phải những sai sót như định khoản sai, kê khai thiếu, số tiền không đúng,… dẫn đến số liệu trên bảng cân đối số phát sinh không cân. Để tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến sự không cân đối trên Bảng cân đối số phát sinh, kế toán có thể thực hiện theo các bước sau:
 
Bước 1: Kiểm tra các bút toán kết chuyển cuối kỳ
 
Việc đầu tiên bạn cần kiểm tra là xem đã thực hiện đầy đủ bút toán kết chuyển cuối kỳ hay chưa. Các bút toán kết chuyển cuối kì bao gồm:
  • Bút toán kết chuyển thuế giá trị gia tăng đầu vào và ra.
  • Bút toán kết chuyển doanh thu bán hàng, doanh thu tài chính, thu nhập khác, giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí tài chính, chi phí khác.
  • Bút toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh và tính thuế TNDN phải nộp (nếu có).
  • Bút toán kết chuyển lãi, lỗ sang tài khoản lợi nhuận sau thuế chưa phân phối.

Bước 2: Kiểm tra, đối chiếu số liệu các tài khoản với sổ theo dõi chi tiết

  • Kiểm tra, đối chiếu số dư và số phát sinh ở tài khoản 111 với số liệu trên sổ quỹ tiền mặt.
  • Kiểm tra, so sánh số dư và số phát sinh của tài khoản 112 với số liệu trên sổ phụ ngân hàng (Sao kê tài khoản) hoặc xác nhận của ngân hàng.
  • Đối chiếu số dư tài khoản 1331 với tờ khai thuế theo tháng/quý.
  • So sánh số liệu trên TK 242, TK 214 với bảng số liệu trong phân bổ chi phí trả trước và bảng phân bổ khấu hao TSCĐ.
  • So sánh, đối chiếu số liệu các tài khoản kho (từ tài khoản 151 đến tài khoản 158) với bảng chi tiết nhập xuất tồn nguyên vật liệu, hàng hóa của doanh nghiệp.
  • Đối chiếu số dư của các tài khoản 131, 331 với sổ chi tiết công nợ phải thu, công nợ phải trả.
  • Kiểm tra số dư bên Nợ, bên Có của các tài khoản xem đã đúng với bản chất kế toán của các tài khoản chưa. Các TK phản ánh doanh thu và chi phí (từ tài khoản đầu 5 đến đầu 9) không có số dư cuối kỳ. Lưu ý đối với một số tài khoản lưỡng tính (TK 131, 331,…) có thể có số dư bên Nợ hoặc số dư bên Có.

Bước 3: Xử lý sai sót bảng cân đối số phát sinh không cân

Nguyên tắc xử lý sai sót là sai phần nào kế toán tiến hành sửa chữa phần đấy.
  • Nếu sai sót ở phần định khoản, bạn sửa lại định khoản cho đúng.
  • Nếu âm quỹ tiền mặt, cần kiểm tra nguyên nhân quỹ bị âm, nếu là do kế toán hạch toán nghiệp vụ chi tiền trước nghiệp vụ thu thì có thể chấp nhận được; nếu âm quỹ do các nguyên nhân khác thì cần tìm hiểu rõ và có biện pháp xử lý phù hợp.
  • Nếu sai sót do chưa thực hiện phân bổ chi phí trả trước, chi phí khấu hao TSCĐ, thì kế toán cần tiến hành tính toán lại số phân bổ chi phí trả trước, khấu hao tài sản cố định cho từng kì và lập bút toán định khoản phù hợp.
  • Nếu hàng tồn kho bị âm hoặc sai so với bảng nhập – xuất – tồn: cần kiểm tra phương pháp tính giá xuất kho của vật tư, hàng hóa đã nhất quán và đúng chưa? Kế toán áp dụng phương pháp tính giá xuất kho nào?
Khi phát hiện có sai sót, bất thường đối với tài khoản, khoản mục nào thì kế toán nên bắt đầu từ các tài liệu tổng hợp của tài khoản đó (Bảng cân đối kế toán – Sổ tổng hợp – Sổ chi tiết) để rà soát lại đến các tài liệu chi tiết, như vậy sẽ giúp kiểm tra và phát hiện sai sót nhanh hơn. Tùy trường hợp cụ thể mà kế toán có cách giải quyết khác nhau. Tuy nhiên, để hạn chế sai sót, trong quá trình thu thập dữ liệu và nhập liệu vào phần mềm, kế toán phải cẩn thận và kiểm tra từng nghiệp vụ chi tiết sau khi định khoản.
Bình chọn

Từ khóa:

Bài viết liên quan

Hotline: